Montrö Boğazlar Sözleşmesi

Montrö Boğazlar Sözleşmesi

Montrö boğazlar sözleşmesi, İstanbul ve Çanakkale boğazlarındaki geçiş rejiminin, aynı zamanda boğazlardaki güvenliğin düzenlendiği sözleşmedir. Bu sözleşme 1923 yılında Lozan Antlaşmasıyla beraber imzalanan Boğazlar Sözleşmesinin yerine geçerek uygulanmaya başlanmıştır. Lozan Antlaşmasıyla imzalana Boğazlar Sözleşmesi ülkemize bazı kısıtlamalar getirmiştir. Bu dönemde silahsizlanma güncelliğini koruduğundan imzalanan sözleşme, silahsızlanmanın önemini yitirmesiyle ülkemizde kaygıya neden olmuştur. Bu yüzden boğazların statüsünde değişiklik yapılmasını istemiş ve imzalayan devletlerden ılımlı ortak bir anlayış görmüş, isteği kabul edilmiştir.

Türkiye'nin önerisi Boğazlar Sözleşmesinin taraflarınca kabul edilince, boğazlar rejimini değiştirmek için ilk konferans İsviçre'nin Montrö şehrinde 22 Haziran 1936 yılında yapılmıştır. Yaklaşık 2 ay devam görüşmelerin ardından, 20 Temmuz 1936 yılında Fransa, Büyük Britanya, Bulgaristan, Sovyetler Birliği, Romanya, Yunanistan, Avustralya, Yugoslavya, Japonya ve Türkiye arasında Montrö Boğazlar Sözleşmesi imzalanmıştır. Böylece önceden kısıtlanan hakları Türkiye'ye yeniden verilmiş, boğazların egemenliği yeniden ele geçirilmiştir. Daha önceden Türkiye ve Sovyetler Birliği arasında yapılan saldırmazlık antlaşması gereğince, Sovyetler Birliğinin de bu konuda desteği alınarak, sözleşme imzalanmıştır.

Montrö Boğazlar Sözleşmesinin Maddeleri

Ticari gemilerin boğazlardan geçiş rejimi
  • Barış döneminde gece gündüz, bayrak ve yükü ne olursa olsun herhangi bir formaliteye gerek kalmadan, ancak sağlık denetimi hariç tutularak gemilerin boğazlardan geçişi sağlanacaktır.
  • Savaş döneminde ise Türkiye savaşan ülke değilse, bayrak ve yükü ne olursa olsun ticari gemiler boğazlardan geçiş hakkından tam yararlanacaktır. Bunun yanında kılavuzluk ve yedekçilik isteğe bağlı bırakılmıştır.
  • Savaş döneminde Türkiye savaşan ülke konumundaysa, bir ülkeye bağlı olmayan gemiler düşmana yardım etmeksizin boğazlarda geçişe hak kazanacaktır. Gemilerin boğazdan geçişi gündüzleri olacak, geçişler her zaman Türkiye hükümetinin gösterdiği yoldan gerçekleşecektir.
  • Türkiye kendisini savaş tehdidi altında sayarsa, ticari gemiler boğazlardan geçiş haklarından yararlanacaklardır. Fakat boğazlardan geçiş gündüz olacak ve Türkiye hükümetinin gösterdiği yolu kullanacaklardır. Kılavuzluk zorunlu hale getirilebilecek, fakat ücrete tabi olmayacaktır.
Savaş gemilerinin boğazlardan geçiş rejimi

Barış döneminde
  • Karadeniz'e kıyısı olan devletler bu denizin dışında aldıkları ya da yaptırdıkları denizaltıları, vaktinde Türkiye'ye haber vermek koşuluyla, deniz üstlerine katmak için boğazlarda geçirebileceklerdir. Denizaltılar konusunda ayrıntılı bilgiler Türkiye'ye zamanında verilmesi şartıyla, bu denizin dışındaki tezgahlarda onarılmak için boğazlardan geçebilecektir. Her ikş durumda denizaltıların gündüzleri, su üstünde gitme koşuluyla boğazlardan yalnız geçmesinde sorun yaşanmayacaktır.
  • Boğazlardan savaş gemilerinin geçmesi için Türk hükümetine diplomasiyle ön bildirim yapılması gerekir. Bu bildirimin süresi 8 gün olacak, Karadeniz'e kıyısı olmayan ülkeler için 15 gün olacaktır.
  • Boğazlar geçecek yabancı deniz kuvvetlerinin toplam tonajı en fazla 15.000 ton olacaktır.
  • Herhangi bir zamanda Karadeniz'deki en güçlü filosunun tonajı sözleşmenin imza tarihinde denizdeki en güçlü filonun tonajını eğer asgari 10.000 ton aşarsa, öteki kıyıdaş ülkelerde Karadeniz'deki filolarının en fazla 45.000 ton arttırabilir. Bu nedenle Karadeniz'e kıyıdaş olan ülkeler her yıl 1 Ocak ile 1 Temmuz tarihleri arasında Karadeniz filolarının tonajını bildireceklerdir. Türk hükümeti bu bilgileri kıyıdaş olmayan ülkelerle Milletler Cemiyeti nezdinde paylaşmış olacaktır.
  • Karadeniz'e kıyısı olmayan ülkeler buraya insancıl gayelerle deniz kuvvetleri göndermeyi isterse, bunların tonajı en fazla 8.000 olacaktır.
  • Karadeniz'e kıyısı olmayan ülkelerin burada bulunma süreleri 21 günü aşamayacaktır.
Savaş döneminde
  • Savaş döneminde Türkiye'nin savaşan ülke olmaması halinde savaş gemilerinin boğazlardan geçişi barış döneminde olan koşullara bağlı olacaktır.
  • Saldırıya uğrayan ve Türkiye'yi bağlayan yardım anlaşması gereğince yapılacak yardımların dışında, savaşan devletlere ait gemiler boğazlardan geçemez.
  • Karadeniz'e kıyısı olan ya da olmayan devletlere ait olan ve bağlama limanlarından ayrılan savaş gemileri sadece kendi limanlarına gitmek için boğazlardan geçebilir.
  • Savaşan devletlere ait savaş gemileri boğazlarda el koyma, denetleme ya da düşmanca başka eylemleri yapamazlar.
  • Savaş döneminde Türkiye savaşan konumundaysa, savaş gemilerinin geçişi Türk hükümetinin isteğine göre olacaktır.
  • Türkiye herhangi bir durumu savaş tehdidi olarak kabul ederse, savaş dönemi geçiş rejimi uygulayabilir. Fakat Milletler Cemiyeti bunları üçte iki çoğunlukla haklı görmelidir. Aksi halde önlemler geri alınabilir.
Genel hükümler
  • Boğazlar kayıtsız şartsız olarak Türkiye Cumhuriyetine bırakılıp, hükümete tahkimat yapma hakkı verilecektir
  • Türkiye hükümeti savaş gemilerinin boğazlardan geçişiyle ilgili sözleşme hükümlerinin yürütülmesine dikkat edecektir.
Montrö Boğazlar Sözleşmesinin fesih şartları

Bu sözleşmenin süresi sözleşmenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 20 yıldır. Ancak sözleşmenin 1. maddesindeki geçiş, gidiş geliş özgürlüğü sonsuz devam edecektir.

Sözleşmenin süresi 20 Temmuz 1956 tarihinde bitmiştir. Bu sözleşmeyi imzalayan devletlerde Montrö Boğazlar Sözleşmesini değiştirmek amacıyla bazı girişimlerde bulunmuşlardır. Ancak bunda başarılı olamamışlar.

Uluslararası deniz hukuku kurallarında ve fesih şartlarında açıkça belirtildiği gibi, gemilerin boğazlardan transit geçişinde sözleşme değişse bile gemilerden zorunlu ücret alınamayacaktır.
Son Güncelleme : 08.12.2018 01:08:48

Montrö Boğazlar Sözleşmesi Yorumları

şifre Kırmızı sayı

0 Yorum Yapılmış "Montrö Boğazlar Sözleşmesi"

Kayıtlı yorum bulunamadı ilk yorumu siz ekleyin
Atatürk Ve Milli Mücadele
Atatürk Ve Milli Mücadele
Atatürk ve Milli Mücadele, Osmanlı devleti artık fiilen itilaf devletlerinin kontrolü altına gelmişti. Var olan dış borçlar ve halkın artık uzun savaşlar nedeniyle yorgun düşmesi nedeniyle artık dermanı kalmamıştı. Bununla birlikte uzun kıtlıkla geçe...
Atatürkün Öğrenim Hayatı
Atatürkün Öğrenim Hayatı
Atatürkün Öğrenim Hayatı, Küçük Mustafa 1887 yılında Haziran ayında başladığı ilk öğrenim hayatına bir süreliğine annesi Zübeyde hanımın isteğine uyarak Hafız Mehmet Efendinin mahalle mektebinde devam etmiştir. Daha sonra çok geçmeden babası Ali Rıza...
Atatürkün Okul Hayatı
Atatürkün Okul Hayatı
Atatürkün okul hayatı, Cumhuriyetin kurucusu olan Atatürk'ün oldukça başarılı bir okul hayatı olmuştur. Ülkemizin kaderini belirleyecek olan çalışmaları bile okul hayatı sırasında başlamıştır. Atatürk'ün okul hayatı Mahalle Mektebiyle başlamış, Harp ...
Atatürk Nerede Öldü
Atatürk Nerede Öldü
Atatürk nerede öldü; Türkiye cumhuriyetinin kurucusu ulu önder Mustafa Kemal Atatürk 10 Kasım 1938 Perşembe günü saat 9.05'de Dolmabahçe Sarayında vefat etmiştir. Uzun ve yorucu yurt içi seyahatleri, yeni kurulan rejim ve devletin getirdiği ağır soru...
Atatürkün Hayatı
Atatürkün Hayatı
Atatürk'ün hayatı, Asıl adı Mustafa Kemal olan Atatürk 1881 yılında, Selanik'te dünyaya gelmiştir. Babası Ali Rıza Efendi, annesi ise Zübeyde Hanım'dır. Babası Ali Rıza Efendi önceki yıllarda gümrük memurluğu yapmış. Daha sonraki yıllarda ise görevin...
Atatürkün Çocukluk Ve Gençlik
Atatürkün Çocukluk Ve Gençlik
Atatürkün çocukluk ve gençlik, dönemi 1881 yılında doğumuyla başlar, 1904 yılına kadar devam eder. 1881 yılında Selanik'te doğan Mustafa Kemal Atatürk'ün kökenleri konusunda Arnavut, Türkmen, Yörük gibi iddialar bulunmaktadır. Babası Ali Rıza Efendi'...
Atatürkün Dini İnancı
Atatürkün Dini İnancı
Atatürkün dini inancı, yakın döneme kadar objektif olarak incelenmemiş ve Atatürk'ün herhangi bir temele dayanmadan dine karşı olduğu konusu bazı çevrelerce kasıtlı şekilde yayılmak istenmiştir. Bunun asıl sebebi inananları Atatürk düşmanı yapmaktır....
Atatürkün Eserleri
Atatürkün Eserleri
Atatürkün Eserleri, Büyük Türkiye Cumhuriyetini kuran Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün hayatı boyunca kaleme aldığı birçok eserlerinin toplam adedi on dörttür. Gazi Kemal Atatürk yazmış olduğu bu eserlerinde askerliğe, siyasal yaşama tarzına ve kültürel...
Atatürkün İlgi Alanları
Atatürkün İlgi Alanları
Atatürkün ilgi alanları, Varoluşuyla şuan olduğumuz kişi olma yolunda ilerleyişimizde çok önemli bir yere sahip olan insanın, Atatürk'ün ilgi alanlarında bahsedeceğiz. Çok yönlü ve bu çok yönlülüğünü kullanıp birçok alana yönelen Atatürk'ün ilgi ala...
Atatürk Devrimler
Atatürk Devrimler
Atatürk Devrimler, Türkiye Cumhuriyetinin kurucusu olan Atatürk tarafından öncülük edilerek 1922 senesinde Saltanatın kaldırılmasından 1937 senesine kadar laikliğin Anayasaya girmesi boyunca devam eden süreçtir. Osmanlı devletinin çok uluslu olmasını...
Atatürk Cumhurbaşkanlığı
Atatürk Cumhurbaşkanlığı
Atatürk Cumhurbaşkanlığı, Osmanlı devletinin yapmış olduğu ağır anlaşmaların sonucunda halkın kendi kendini yönetme sistemi artık gelmişti. Böylelikle Osmanlı devleti gerçekleşen savaşlar sonucunda yıkılmış ve yerini Türkiye Cumhuriyeti Devleti almış...
Atatürk Siyasi Olaylar
Atatürk Siyasi Olaylar
Atatürk Siyasi Olaylar; Cumhuriyetin ilanının ardından, Milli Mücadeleyi başlatan beş kişilik grubun, Mustafa Kemal dışında olan dört üyesi, muhalefete geçtikten sonra, Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası nı kurmuşlardır. 1925 Mart ayında çıkan Genç Had...

 

Atatürk Ve Milli Mücadele
Atatürkün Öğrenim Hayatı
Atatürkün Okul Hayatı
Atatürk Nerede Öldü
Atatürkün Hayatı
Atatürkün Çocukluk Ve Gençlik
Atatürkün Dini İnancı
Atatürkün Eserleri
Atatürkün İlgi Alanları
Atatürk Devrimler
Atatürk Cumhurbaşkanlığı
Atatürk Siyasi Olaylar
Atatürk Ve Trablusgarp Savaşı
Atatürkün Doğum
Atatürkün Özel Hayatı
Atatürk Ve I. Dünya Savaşı
Atatürk Ve Balkan Savaşları
Atatürk Hatay Sorunu
Atatürk Ve Askerlik
Atatürk Ve Dünya Savaşı
Atatürkün Ölümü
Atatürk İç Politika
Atatürk Milletler Cemiyeti
Atatürkün Hatırası
Atatürk Ve Sadabat Paktı
Atatürk Musul Sorunu
Atatürk Hakkında Bilinmeyenler
Montrö Boğazlar Sözleşmesi
Atatürk İsmi
Atatürk Ve Yıldırım Ordular Grubu
Popüler İçerik
Atatürk Ve Trablusgarp Savaşı
Atatürk Ve Trablusgarp Savaşı
Atatürk ve Trablusgarp Savaşı, Mustafa Kemal 1905 yılında kurmay yüzbaşı olarak İstanbul Harp Akademisinde mezun olduktan sonra çeşitli bölgelerde gör...
Atatürkün Doğum
Atatürkün Doğum
Atatürkün doğumu, Bebeğin doğumu yaklaştıkça Zübeyde hanımın heyecanı gibi evin telaşı da arttı. Evin erkeği, o günlerde artık evinden ayrılamıyordu. ...
Atatürkün Özel Hayatı
Atatürkün Özel Hayatı
Atatürk'ün Özel Hayatı, hep sadelik içinde geçmiştir. Her zaman temiz ve disiplinli olmayı sevmiştir. Zengin bir kitaplığı bulunan Atatürk kitap oku...
Atatürk Ve I. Dünya Savaşı
Atatürk Ve I. Dünya Savaşı
Atatürk Ve I. Dünya Savaşı, Mustafa Kemal Atatürk 1. Dünya savaşı öncesinde Sofya'da Yarbay olarak çalışmaktaydı. Bulunduğu bölgedeki olay ve gelişmel...
Atatürk Ve Balkan Savaşları
Atatürk Ve Balkan Savaşları
Atatürk ve Balkan Savaşları, Olayların başlangıcı, Osmanlı Devleti o dönemde Trablusgarp savaşı ile uğraşırken, Bulgaristan, Yunanistan, Karadağ ve Sı...
Atatürk Hatay Sorunu
Atatürk Hatay Sorunu
Atatürk Hatay sorununu ömrünün son yıllarını feda etmek uğruna büyük çabalar göstererek çözmüştür. Mondros anlaşmasından sonra İngiliz ve Fransızlar İ...
Atatürk Ve Askerlik
Atatürk Ve Askerlik
Atatürk ve Askerlik, Atatürk'ün askerlik dehasını ortaya koyan başarılarla doludur. Aldığı her görevi başarıyla tamamlamıştır. Atatürk'ün askerlikte i...
Popüler İçerik Son Forum Konuları Yardım Sayfaları  
Atatürk Ve Milli Mücadele
Atatürkün Öğrenim Hayatı
Atatürkün Okul Hayatı
Atatürk Nerede Öldü
Atatürkün Hayatı
Gizlilik Politikası
Çerez (Cookie) Politikası
Güvenlik Politikası
Bizimle İletişime Geçin
Forumlar
Site Haritası
Feed
Son Forum Konuları
Yardım Sayfaları
Gizlilik Politikası
Çerez (Cookie) Politikası
Güvenlik Politikası
Bizimle İletişime Geçin
Forumlar
Site Haritası
Feed
Sitede yer alan haber ve içeriklerin tüm hakları saklıdır ve buradaki bilgiler sadece bilgilendirme amaçlı olup, kullanımına, uygulanmasına, satın alınmasına, delil gösterilmesine veya tavsiye edilmesine aracılık etmez. Sitemizdeki bilgiler, hiç bir zaman kesin bilgi kaynağı olmayıp, kullanıcılar tarafından eklenmiştir veya yorumlanmıştır. Buradaki bilgiler sitemizin asıl görüşlerini içermeyebileceği gibi hiçbir taahhüt ve tavsiye yerine de geçmez.
Aralık - 2018